| Aralıklar |
Dünya üzerinde mevcut halkların ne kadar musiki türleri varsa hepsinin iştirak halinde bulunduğu ilk nokta, melodik yapılara esas (nüve) teşkil eden aralıklardır.
Aralıkların tariflerini, ilgili nazari sistemlerin anlatacağımız bölümlerine bırakıyoruz.
Lahnî (melodik) yapıların, mevcut aralıkların, yapılışına ilişkin, musiki tarihimizde yer almış teorik sistemlerin görüşlerini, tesbitlerini tetkik ve analiz etmek Türk musikisinde de önem taşır. Çünki, Türk musikisinin ana unsurlarından biri olan makamlarımızın teşkilinde esas olan lahnî yapıların rollerinin bilinmesinde fayda ve zorunluluk vardır.
Yine bu itibarla, Türk musikisinde bulunan dizilerin, dörtlü ve beşlilerin kurulmasında vazgeçilmez unsurlar olan aralıklar konusunda, musikimizle ilgili nazariyatta ve literatürde yer alan nazari görüşlerin metinlerini öncelikle araştırmak ve tesbitler yapmak zorunluluğunun bulunduğuna işaret etmek isteriz.
Musiki tarihimiz boyunca, metodoloji kurallarına uyularak, Türk musikisini bilimsel bir şekilde bize tanıtan üç nazari sistem görüyoruz. Bu sistemler şunlardır:
1) Sistemci Okul (Urmevî-Meragî Sistemi)
2) Rauf Yekta Bey Okulu
3) Arel-Dr. Suphi Ezgi Okulu
Bu okulların dışında, kemani ve bestekar Abdülkadir Töre'nin Türk musikisinin yapısına ilişkin düşünce ve görüşlerini içeren, talebesi M. Ekrem Karadeniz'in derlediği, Töre-Karadeniz Sistemi adı verilen ve Karadeniz'in ölümünden sonra kitap halinde yayınlanan (Türk Musikisinin Nazariye ve Esasları, 1983) nazari bilgiler de bulunmaktadır. Nazari bir sistem hüviyetini gereği gibi gösteremeyen ve bu sebeple bir görüş topluluğundan ileri gidemeyen bu kitap, yine de muhteviyatıyla bir müracaat kitabı olarak değerli ve faydalı olmaktadır.