21 Ekim 2008 Salı
“Şâîr, Bestekâr III. Selim’e Saygı Konseri”
25. Kuruluş Yılında
Ayangil Türk Müziği Orkestra ve Korosu Solistleri
Yöneten: Rûhî Ayangil
III. Mustafa ile Gürcü asıllı Mihrişâh Vâlîde Sultan’ın oğlu olarak 24 Aralık 1761 de İstanbul’da dünyâya gelen “Sultan Selîm bin Sultan Mustafa”, 18 yıllık saltanatının ardından 1808’de, IV. Mustafa lehine tahttan ferâgat edip uzlete çekildiği, Topkapı Sarayı’ndaki dairesini basan âsilerin kemend, hançer ve kılıç darbeleri sonucu fecî biçimde öldürülerek hayâta vedâ etti.
Beş yaşında başladığı eğitimini, tahta çıktığı 28 yaşına değin, şiir, hat, mûsikî sanatlarının herbirinde ustalık derecesine varıncaya değin sürdüren III. Selîm herşeyden önce, birinci sınıf bir bestekârdır. Selîm-i Sâlis’in mûsikîde başlıca hocası, Enderûn’da Âmâ Corci, musâhib Kemânî Hızır Ağa ve Tanbûrî İzak’dan el ve feyz almış olan I. Abdülhamîd’in müezzinbaşı, Kırımlı Hâfız Ahmed Kâmîl Efendidir. Şehâdeti sırasında, üzerine çullananların kılıç darbelerine karşı kendisini, fevkalâde iyi üflediği “ney”i ile savunmaya çalışan III. Selîm’in bir diğer hocası da kendisinden tanbûr meşkettiği, Ortaköylü bestekâr Tanbûrî İzak’tır (Fresko). Hocalarına ve devrinin sanatkârlarına karşı gösterdiği hürmet, teveccüh, ihsân ve iltifatları ile de örnek bir kişilik sergileyen III. Selîm, “III. Selîm Ekolü” olarak da adlandırılan ve Şakir Ağa, Sadullah Ağa, Vardakosta Ahmed Ağa, İsmâil Dede Efendi gibi isimlerle biçimlenen 18.yy müzik hareketinde, başlıca iki vasfı ile belirleyici olmuştur. Bunlardan birincisi, mûsikînin yazıya geçirilmesi, yani makam müziğinin nota ile yazılması konusunda müzikçileri (örnek: Abdülbâkî Nâsır Dede, Hamparsum Limonciyan) teşvik etmesi, hattâ vazifelendirmesi; ikincisi ise, musikîde eski üstâdlardan bu yana “terkîbde nihâyet yokdur” kuralı uyarınca, “mürekkep makam”lar dağarına, Arazbârbûselik’den, Evcârâ’ya; Şevkefzâ’dan Sûzidilârâ’ya, hepsi de klâsik takımlarla (gerek kendisi, gerekse devrinin bestekârlarınca) örneklenerek, Türk makam müziğinin başyapıtları arasında yerini almış eserlerin bestelendiği, yaklaşık “onbeş mürekkeb makam ihtirâı” sûretiyle, makam terkîblerinin gelişimine katkıda bulunmuş olmasıdır. III. Selîm’in nota yazısına sahip olunması ile makam terkîblerinin çeşitlendirilmesi yolundaki bu girişimleri, bazı sonuçları itibarı ile günümüze dahi izler düşüren, önemli bir bilim ve sanat çabası ve uzgörü örneğidir.
Türk müziğinin gelişimi yolunda çeyrek yüzyıldır hizmet veren Ayangil Türk Müziği Orkestra ve Korosu’nun, “sanat dünyasına, patronajı ile de dünya çapında dersler sunan bir cihân imparatorunun ölümünün 200. yılında”, kendi kuruluş ve çalışma idealleri ile de özdeş böylesi ilerici ve reformcu bir bestekârı, “görmezden gelmek” durumuna düşmemesi, öğünç nedenidir. Türk makam müziğinin en güçlü örnekleri arasında yer alan III. Selîm’in eserlerinden oluşan bu konser seçkisi, Raûf Yektâ Bey / Dârülelhân Külliyâtı, Dr. Subhi Ezgi, Sadettin Heper, Emin Ongan ve Fatih Salgar’ın bestekâr hakkındaki neşriyâtı esas alınarak gerçekleştirildi.
Cümlesinin emeklerini şükranla yâd ediyor; ölümünün 200. yılında tâlîk hattâtı, şâîr “İlhâmî”yi, nâm-ı diğer Sultan III. Selîm Hân’ı, rahmet, minnet ve saygı ile anıyoruz. Rûhî Ayangil
Bilet Fiyatları: 12.00-10.00YTL
|
